مطالبه مهریه؛ از اجرای ثبت تا دادگاه و ممنوع‌الخروجی
زن به‌محض عقد مالک مهریه می‌شود و می‌تواند هر زمان آن را مطالبه کند. در این مقاله راه‌های مطالبه مهریه از طریق اداره ثبت و دادگاه، مدارک لازم، توقیف اموال و نکات مربوط به سکه‌های بیش از ۱۱۰ عدد را توضیح می‌دهیم.
مهریه مالی است که هنگام عقد نکاح، مرد به پرداخت آن به زن متعهد می‌شود. طبق ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی، زن به مجرد عقد مالک مهر می‌شود و می‌تواند هر نوع تصرفی در آن بکند. بنابراین مطالبه مهریه منوط به طلاق نیست و در دوران زندگی مشترک هم امکان‌پذیر است.
مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه
مهریه عندالمطالبه
اگر در عقدنامه شرطی درباره زمان پرداخت نیامده باشد، مهریه عندالمطالبه است؛ یعنی زن هر زمان بخواهد می‌تواند آن را مطالبه کند و اثبات توان مالی مرد لازم نیست. در این حالت اگر مرد مدعی ناتوانی باشد، باید خودش اعسار را ثابت کند.
مهریه عندالاستطاعه
اگر در عقدنامه قید شده باشد که مهریه «عندالاستطاعه» است، زن باید توانایی مالی مرد را ثابت کند؛ مثلاً با معرفی اموال، حساب بانکی یا درآمد او.
راه‌های مطالبه مهریه
۱. از طریق اداره ثبت (صدور اجرائیه)
چون سند ازدواج سند رسمی است، زن می‌تواند از طریق دفترخانه‌ای که عقد در آن ثبت شده درخواست صدور اجرائیه کند. پس از ابلاغ اجرائیه، اگر مرد مهریه را نپردازد، اموال معرفی‌شده او توقیف می‌شود. این روش معمولاً سریع‌تر است و هزینه دادرسی دادگاه ندارد، اما در آن امکان جلب مرد وجود ندارد.
۲. از طریق دادگاه خانواده
زن می‌تواند با ثبت دادخواست در دفتر خدمات الکترونیک قضایی، مهریه را از دادگاه مطالبه کند. در این مسیر پس از صدور رأی و قطعی شدن آن، اجرای احکام اقدام می‌کند و در صورت عدم پرداخت و نبود اموال، امکان درخواست جلب محکوم‌علیه نیز وجود دارد.
نکته: طبق ماده ۲۲ قانون حمایت خانواده، اگر مهریه بیش از ۱۱۰ سکه تمام بهار آزادی یا معادل آن باشد، پرداخت مازاد بر آن فقط منوط به اثبات توانایی مالی مرد است و ضمانت اجرای حبس فقط تا همین سقف اعمال می‌شود.
توقیف اموال و ممنوع‌الخروجی
در هر دو مسیر، زن می‌تواند اموال مرد مانند ملک، خودرو، حساب بانکی و سهام را معرفی و درخواست توقیف کند. همچنین در شرایط قانونی، درخواست ممنوع‌الخروجی مرد تا زمان پرداخت یا تعیین تکلیف مهریه امکان‌پذیر است.
مدارک لازم برای مطالبه مهریه
- اصل و کپی سند ازدواج
- مدارک شناسایی زوجه
- نشانی دقیق زوج برای ابلاغ
- در صورت امکان، فهرست اموال و اطلاعات حساب‌های زوج
دعوای اعسار و تقسیط مهریه
مرد پس از مطالبه می‌تواند با ادعای ناتوانی مالی، دعوای اعسار و درخواست تقسیط مهریه را مطرح کند. در این صورت دادگاه با بررسی وضعیت مالی او ممکن است پیش‌قسط و اقساط ماهانه تعیین کند. پاسخ مناسب به این دعوا و معرفی اموال پنهان، نقش زیادی در نتیجه پرونده دارد.
مهریه سکه چگونه محاسبه می‌شود؟
اگر مهریه سکه باشد، معمولاً همان تعداد سکه مطالبه می‌شود و در زمان اجرا بر اساس قیمت روز ارزیابی می‌شود. اگر مهریه وجه نقد باشد و در زمان عقد تعیین شده باشد، امکان مطالبه آن به نرخ روز بر اساس شاخص تورم بانک مرکزی وجود دارد.
کدام مسیر برای شما بهتر است؟
انتخاب بین اجرای ثبت و دادگاه به میزان مهریه، شناخته بودن اموال مرد و هدف شما (وصول سریع یا فشار قانونی بیشتر) بستگی دارد. مشورت با وکیل خانواده پیش از شروع، از اتلاف وقت و هزینه جلوگیری می‌کند.
این مقاله جنبه اطلاع‌رسانی عمومی دارد و جایگزین مشاوره با وکیل نیست. قوانین و رویه‌ها ممکن است تغییر کنند و شرایط هر پرونده متفاوت است؛ برای بررسی دقیق وضعیت خود با یک وکیل متخصص مشورت کنید.