مراحل طلاق توافقی؛ از ثبت درخواست تا ثبت طلاق
طلاق توافقی سریع‌ترین و کم‌هزینه‌ترین راه جدایی است؛ به شرط اینکه زوجین درباره مهریه، نفقه، حضانت و اموال به توافق برسند. در این راهنما مراحل، مدارک و نکات مهم طلاق توافقی را مرور می‌کنیم.
طلاق توافقی زمانی اتفاق می‌افتد که زن و شوهر هر دو خواهان جدایی باشند و درباره همه موضوعات مالی و غیرمالی، از مهریه و نفقه تا حضانت و ملاقات فرزندان، با هم به توافق برسند. چون اختلاف اصلی حل شده است، این نوع طلاق معمولاً کوتاه‌تر و کم‌هزینه‌تر از طلاق از طرف زوجه یا زوج است.
طلاق توافقی دقیقاً یعنی چه؟
در طلاق توافقی دادگاه درباره اصل طلاق یا میزان حقوق طرفین تصمیم نمی‌گیرد؛ بلکه توافق زوجین را بررسی می‌کند و در صورت عدم امکان سازش، «گواهی عدم امکان سازش» صادر می‌کند. این گواهی مجوز ثبت طلاق در دفترخانه رسمی طلاق است.
نکته مهم این است که توافق باید کامل و روشن باشد. اگر درباره یکی از موارد مثل نحوه پرداخت مهریه یا زمان ملاقات فرزند توافق نشده باشد، پرونده ممکن است طولانی شود یا بعداً اختلاف تازه‌ای ایجاد کند.
موضوعاتی که باید درباره آن‌ها توافق کنید
- مهریه: بخشیدن تمام یا بخشی از آن، یا نحوه و زمان پرداخت
- نفقه ایام عده و نفقه معوقه (در صورت وجود)
- اجرت‌المثل ایام زوجیت و نحله در صورت مطالبه
- جهیزیه و اموال مشترک
- حضانت فرزندان، نحوه و زمان ملاقات و نفقه فرزندان
- نوع طلاق (خلع یا مبارات) که معمولاً بر اساس بذل مهریه یا مال دیگر تعیین می‌شود
مراحل طلاق توافقی
۱. ثبت درخواست در دفتر خدمات الکترونیک قضایی
زوجین یا وکیل آن‌ها با مراجعه به دفتر خدمات الکترونیک قضایی، دادخواست صدور گواهی عدم امکان سازش به‌صورت توافقی را ثبت می‌کنند. ثبت‌نام هر دو نفر در سامانه ثنا ضروری است.
۲. ارجاع به مرکز مشاوره خانواده
پرونده برای تلاش جهت سازش به مرکز مشاوره ارجاع می‌شود. زوجین در جلسات مشاوره شرکت می‌کنند و اگر سازش ممکن نباشد، نظر مرکز مشاوره به دادگاه ارسال می‌شود.
۳. جلسه دادگاه خانواده
در جلسه دادگاه، قاضی متن توافق را بررسی می‌کند و از اراده آزاد هر دو نفر اطمینان پیدا می‌کند. اگر زوجه باردار باشد یا مسائل مربوط به فرزندان نیاز به بررسی بیشتر داشته باشد، دادگاه ممکن است دستورهای تکمیلی بدهد.
۴. صدور گواهی عدم امکان سازش
این گواهی مهلت اعتبار محدودی دارد (طبق ماده ۳۳ قانون حمایت خانواده، شش ماه). اگر در این مدت طلاق ثبت نشود، گواهی از اعتبار می‌افتد.
۵. ثبت طلاق در دفترخانه
زوجین با گواهی صادرشده به دفترخانه رسمی طلاق مراجعه می‌کنند و صیغه طلاق جاری و در شناسنامه‌ها ثبت می‌شود.
مدارک لازم
- اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی زوجین
- اصل سند ازدواج (عقدنامه)
- متن توافق‌نامه (بهتر است با کمک وکیل تنظیم شود)
- در صورت وجود فرزند، شناسنامه فرزندان
- گواهی پزشکی قانونی درباره بارداری یا عدم بارداری زوجه، در صورتی که دادگاه بخواهد
طلاق توافقی چقدر طول می‌کشد؟
مدت زمان به نوبت‌دهی مرکز مشاوره، شلوغی دادگاه شهر و کامل بودن توافق بستگی دارد. پرونده‌ای که توافق‌نامه دقیقی دارد معمولاً سریع‌تر به نتیجه می‌رسد. کم‌دقتی در تنظیم توافق، رایج‌ترین دلیل طولانی شدن پرونده است.
اشتباهات رایج در طلاق توافقی
- بخشیدن مهریه بدون اینکه تکلیف سایر حقوق مالی روشن شود
- تعیین نکردن زمان و مکان دقیق ملاقات فرزند
- توافق شفاهی درباره پرداخت‌ها بدون درج در توافق‌نامه
- امضای توافق‌نامه بدون آگاهی از حقوق قانونی خود
آیا برای طلاق توافقی وکیل لازم است؟
داشتن وکیل الزامی نیست، اما وکیل خانواده کمک می‌کند توافق‌نامه کامل و قابل اجرا باشد و حقوق شما در مهریه، نفقه، اجرت‌المثل و حضانت حفظ شود. اگر طرف مقابل در میانه راه از توافق برگردد، داشتن متن دقیق و مشاوره قبلی اهمیت زیادی دارد.
این مقاله جنبه اطلاع‌رسانی عمومی دارد و جایگزین مشاوره با وکیل نیست. قوانین و رویه‌ها ممکن است تغییر کنند و شرایط هر پرونده متفاوت است؛ برای بررسی دقیق وضعیت خود با یک وکیل متخصص مشورت کنید.